Giovanni Troiano
( Plataci )
Poesie in lingua arbërèshe
Oi biri im
Ti së dì sa u trëmba e çë harè pata
kur gjìrin e sat’ëmë e lëshòve
e ndë zëmrët më hyjre,
njètër si u
e ndryshe aq shùmë
sa lëndja ësht ka lisi e lula.
Mallkònj kush vraft ëndrrat e tënde
me zgjìme të shkrète,
oi biri im.
Traduzione
Paternità
Tu non sai la gioia e la paura folli / quando non fosti più in tua madre,
ma sul mio petto,
altro me stesso
eppure così diverso
come dal frutto l’albero ed il fiore.
Maledetto chi ucciderà i tuoi sogni
con atroci risvegli,
figlio mio.
Dilusha
Klè kur mali / u vesh me fleta
e u prùartin dollanìshët
ka folèt e vjètra
nën qaramìdëvet katùndit,
kle ahìërthin çë lulëzòi
vàshëza bùkurë
si një trendafìle.
Eci si àjr një murmurì
Ndër rrùgë e gjitonì,
ndrìkullat më plaka
së mbàjin mend
njètër si ajò.
Flùturat e zilìsjin
dhe dìelli e pëllùmbat,
zìajti si vera rè
gjàku bùrravet.
Na shkëlqèi një gaz ndër sytë
kur u përpòqtim të parën hèrë
e lulëkùqe na u bënë çèrët.
Kështù pè Dilùshën
me një kuròr këshètësh.
Kìjnëmi bèsë ndòse thom
se zëmra ndë stomàhjit
u vu e bëri kryepòçëz !
Traduzione
Digliuscia
Fu quando il monte / si rivestì di foglie
e le rondini tornarono
ai vecchi nidi
sotto le gronde del paese,
fu allora che sbocciò
la fanciulla bella
come una rosa.
Corse un mormorio nel vento
per vicoli e rioni:
le vecchie comari
non trovarono confronti
fra i ricordi.
Le farfalle la invidiavano
e il sole e le colombe;
frizzante come vino novello
bollì il sangue degli uomini.
Un sorriso ci brillò negli occhi
al primo incontro
e papaveri fiorirono sui volti.
Così vidi Digliuscia
coronata di trecce.
Credetemi se dico
che nel petto il cuore
si mise a far capriole!
Poeti mars
Kur iku aì vdiq dhe Marsi,
klè një dit kështù, nè ligë né mirë.
Pa lot e lule e qelltin ndë varrit
me një letanì pa ngè.
Bota i mbuloj kùrmin dhe mendìmin
E gjirìnjt e nxùertin përpàra.
Nanì e mbanj mend si një ëndërr
Kur frynëj ndër fishkète të çàrë
si një Pan i ri tue bënur kryepoçez.
Na të vekèrr gjègjim prrallëzit tji
tek ìshin brigandra e djèl me brì
ndër vëra të zeza e poçe plot me arë.
Than se ish paç si një ditë Marsi
po atà me trutë e mira si mirri vèsh
e i thërris ehònës ka brinja shkrètë.
Na tha se kle burìth dhe gushëkùq
e àjri i rrëfìeiti të fshèhurat shërbise
kur flàsën korbet zèz dhe hardùçet.
Ylëzit I nëmëroi me dërrùdhez bùkie
puthi lùlet e klàiti dhe për hënzën
iù duk e care kur ish e vokërròhi.
Kur iku aì vdiq dhe Marsi:
mëngu një gur mendònë atët poètë.
Traduzione
Poeta Marzo
Quando se ne andò morì anche Marzo,
in un giorno così né bello né brutto.
Senza lacrime e fiori fu sceso nella fossa,
con una sbrigativa litania.
La terra ne coprì corpo e ricordo
ed i parenti si tolsero il disturbo.
Lo rammento ancora, pare un sogno,
soffiare forte in zufoli stonati
e capriolando con un nuovo Pan.
A noi bambini raccontava fole
di diavoli cornuti e di briganti
di oscure grotte e di pignatte d’oro.
Dissero: - E’ matto come un dì di Marzo - .
Ma sordo ai lazzi della gente savia
urlava all’eco dal dirupo fosco.
Fu, a suo dire, talpa e pettirosso
e il vento gli svelò segrete cose
sul linguaggio dei corvi e dei ramarri.
Contò le stelle in briciole di pane,
baciava i fiori e pianse per la luna
creduta rotta per calante fase.
Quando se ne andò morì anche Marzo:
nessuna lapide ricorda quel poeta.
Na të nëmurit
Na të nëmurit / pa qìell e pa dhe / na ìktim ka kjò bot.
U nìstim natën
Si llatrùn,
një turpeçë së meritò jim.
Errësìa mbulòj
trëmbësìt e sprënxët.
Krimbi i zi
tue stròsur
përcùall të rràhurit.
Nga micikùn një stòrie
Katùndet tanë
ghjithë njëhèrë
u mblàktin.
U ngur dhèu
e me bàrkun të that
rùan e prêt
së një dorë burri
shprìshën fàrën:
vètëm lùmërat
punòien brìnjët
e màlëvet.
Kur i shoh
zëmra
më bëhet shkëmb.
Po ket prìrëmi,
na të nëmur ket prìrëmi
e kat jet ùjì
për argòmën e that
djèrsa jonë.
Traduzione
Noi diseredati
Noi diseredati / dal cielo e dalla terra
siamo partiti da questa.
Partiti di notte
come ladri,
immeritata vergogna.
Il buio ha coperto
rossori e speranze.
Il nero verme
correndo
ha inghiottito
i rifiuti del Sud.
Ogni boccone una storia
e i nostri paesi
invecchiati di colpo.
S’è indurita la terra
e sterile seno
guarda ed attende
che mano di uomo
dissodi e fecondi:
unici solchi i torrenti
che graffiano i fianchi
ai miei monti.
Ciottolo di fiumara
è il mio cuore
a tal vista.
Ma torneremo,
noi diseredati torneremo
e sarà acqua per le zolle
assetate il nostro sudore.
Ulqit e Arbërisë
Si ùlqit / kùndër Tùrqvet
mbì màlet e Shqipërisë
prindët e tanë
shdprìshtin gjàkun.
Si ùlqit
për qindra vjèt
mbì màlet e Kallàbrjës
flàmurin mbàjtim lart.
Si qen të rràhët
nëmurìa
na shprìshi ndëpër jètës.
Oi grùaja ime e bùkurë,
èja prìrëmi ndë katùnd
tek rrënjët
e vemi lùajëm vàlljët
me trìme e kopìle
e këndòmi kënga hënës
njètër hèrë si ùlqit.
Traduzione
Luci d’Arberia
Come lupi
contro i Turchi
sui monti d’Albania
i nostri padri
hanno sparso il sangue.
Come lupi
per centinaia di anni
sui monti di Calabria
abbiamo difeso la nostra diversità.
Come cani randagi
la povertà
ci ha dispersi nel mondo.
Donna mia bella,
torniamo al paese, alle radici
a danzare le vallje
con giovani fanciulle,
a intonare canzoni alla luna
e ancora una volta come lupi.
|